Топ-100 ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 143

ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 143




                                               

Aglomeracja poznańska

Aglomeracja poznańska – aglomeracja monocentryczna w zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, obejmująca miasto centralne Poznań oraz okoliczne zurbanizowane gminy. W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimitacji obszarów lic ...

                                               

Aglomeracja rybnicka

Aglomeracja rybnicka – aglomeracja policentryczna w zachodniej części województwa śląskiego, której obszary śródmiejskie stanowią duże miasta na prawach powiatu: Rybnik, Jastrzębie-Zdrój, Żory oraz przyległe gminy miejskie: Pszów, Radlin, Rydułto ...

                                               

Aglomeracja rzeszowska

Aglomeracja rzeszowska – aglomeracja monocentryczna w środkowej części województwa podkarpackiego, która obejmuje miasto centralne Rzeszów oraz okoliczne zurbanizowane gminy. Pozostałymi miastami aglomeracji są: Boguchwała, Dynów, Głogów Małopols ...

                                               

Aglomeracja szczecińska

Aglomeracja szczecińska – obszar aglomeracji monocentrycznej, który ukształtował się wokół stolicy województwa zachodniopomorskiego – Szczecina, jest największym tego typu obszarem na północnym zachodzie Polski. Według programu ESPON obszar funkc ...

                                               

Aglomeracja tarnowska

Aglomeracja tarnowska – aglomeracja w województwie małopolskim obejmująca miasto centralne Tarnów oraz okoliczne zurbanizowane gminy. W skład aglomeracji wchodzi 11 gmin powiatu tarnowskiego. Obszar aglomeracji zamieszkuje ok. 269 000 osób. Wyróż ...

                                               

Aglomeracja wałbrzyska

Aglomeracja wałbrzyska – aglomeracja w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, obejmujące ośrodek ponadregionalny Wałbrzych oraz okoliczne zurbanizowane gminy w powiecie wałbrzyskim i świdnickim. Aglomeracja skupia obecnie 23 j ...

                                               

Aglomeracja warszawska

Aglomeracja warszawska – aglomeracja monocentryczna w środkowo-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, na Nizinie Środkowomazowieckiej; obejmuje Warszawę oraz kilkanaście mniejszych miast.

                                               

Warszawski Okręg Stołeczny

Warszawski Okręg Stołeczny – nazwa jaką miał nosić nowy powiat powstały w wyniku połączenia Warszawy i gmin sąsiednich w jedną jednostkę administracyjną. Powiat miał obejmować swym zasięgiem 59 gmin, i miał być największym powiatem w Polsce. Prop ...

                                               

Warszawski Zespół Miejski

Warszawski Zespół Miejski – zespół miejski, specyficzna jednostka administracyjna na obszarze rozciągającym się wokół Warszawy. Nieistniejący już dziś Warszawski Zespół Miejski powołano w 1947 rozporządzeniem ministra odbudowy wydanym w porozumie ...

                                               

Aglomeracja wrocławska

Aglomeracja wrocławska – aglomeracja monocentryczna w południowo-zachodniej części Polski w województwie dolnośląskim, na którą składa się miasto Wrocław oraz jego satelickie miejscowości. W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimita ...

                                               

Geografia Polski

Polska jest krajem w większej części nizinnym, na południu występują również tereny wyżynne i pasma górskie. Polska jest położona w Europie Środkowej, nad brzegiem Morza Bałtyckiego.

                                               

Brama Przemyska

Brama Przemyska − kraina geograficzna w południowo-wschodniej Polsce, na pograniczu z Ukrainą. Brama Przemyska stanowi obniżenie pomiędzy Karpatami Zachodnimi a Roztoczem. Powstała w okresie zlodowacenia, gdy odpływ wód Sanu był utrudniony przez ...

                                               

Cieśnina Piławska

Cieśnina Piławska – cieśnina między dwiema częściami Mierzei Wiślanej. Łączy Zalew Wiślany z wodami Morza Bałtyckiego. Nazwa cieśniny pochodzi od historycznej polskiej nazwy miasta położonego nad jej brzegami – Piławy.

                                               

Garb Włodawski

Garb Włodawski – mezoregion fizycznogeograficzny we wschodniej Polsce, część Polesia Podlaskiego, położona między Zaklęsłością Sosnowicką na północy a Równiną Łęczyńsko-Włodawską na południu. Region jest płaską wysoczyzną polodowcową, stromo opad ...

                                               

Geometryczny środek Polski

Geometryczny środek Polski według źródeł – w tym napisu na upamiętniającym go monumencie – znajduje się w mieście Piątek. Wyznaczony punkt jest środkiem masy figury geometrycznej o kształcie i rozmiarach granic administracyjnych Polski. Odpowiada ...

                                               

Grzęda Białoruska

Grzęda Białoruska – wyżynna część Niziny Wschodnioeuropejskiej, rozciągająca się z południowego zachodu na północny wschód od okolic Grodna do Orszy i Witebska. Leży niemal w całości na Białorusi. Jedynie południowo-zachodni kraniec należy do Pol ...

                                               

Grzęda Horodelska

Grzęda Horodelska – mezoregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce, stanowiący pas płaskich wzniesień na obszarze Wyżyny Wołyńskiej. Grzęda Horodelska oddziela Kotlinę Hrubieszowską od Obniżenia Dubieńskiego. Region jest grzędą os ...

                                               

Grzęda Sokalska

Grzęda Sokalska – mezoregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce i na Ukrainie, stanowiący ciąg wzniesień o charakterze garbów na obszarze Wyżyny Wołyńskiej. Region przecina górny Bug i rzeka Huczwa. Region jest grzędą osiągającą ...

                                               

Kanały mazurskie

Kanały mazurskie stworzyły unikatowy system szlaków wodnych od Pisza do Węgorzewa. Trasę tę po raz pierwszy przepłynął parowiec "Masovia" w dniu 3 września 1856 roku. Znacznie wcześniej, bo w 1379 roku, część tej trasy przebył zwykłą łodzią wielk ...

                                               

Kępa Pucka

Kępa Pucka – to największa kępa znajdująca się na obszarze wysoczyzny morenowej Pobrzeża Kaszubskiego. Najwyższymi punktami Kępy Puckiej są wzgórza moreny czołowej o wysokości do 90 m n.p.m. Obszar kępy ogranicza od północy zabagniona pradolina r ...

                                               

Kępa Swarzewska

Kępa Swarzewska – kępa morenowa znajdująca się na obszarze wysoczyzny morenowej Pobrzeża Kaszubskiego z charakterystycznymi głębokimi jarami. Obszar kępy ogranicza od północy Władysławowo i podstawa Mierzei Helskiej, od zachodu i południa zabagni ...

                                               

Krainy geograficzne w Polsce

Krainy geograficzne w Polsce – podział Polski na obszary wyróżniające się podobnymi cechami krajobrazowymi i geologicznymi. Zostały one usystematyzowane w pasach rzeźby terenu: pas kotlin Kotliny Podkarpackie, pas nizin Niziny Środkowopolskie, pa ...

                                               

Krzecka Mielizna

Krzecka Mielizna – mielizna Zalewu Szczecińskiego w jego północnej części, przy wyspie Wielki Krzek i jego części Małym Krzeku. Krzecka Mielizna znajduje się na północ od Krzeckiego Wyskoku, na południe od przesmyku łączącego Zalew Szczeciński z ...

                                               

Krzecki Wyskok

Krzecki Wyskok – mielizna Zalewu Szczecińskiego w jego północnej części, która ma najbardziej zróżnicowane dno. Płycizna odchodzi od południowego brzegu wyspy Wielki Krzek w kierunku południowo-wschodnim. Krzecki Wyskok ma ok. 5 km szerokości. Kr ...

                                               

Ludność służebna

Ludność służebna – we wczesnym średniowieczu w Czechach, Polsce i na Węgrzech grupy ludności wieśniaczej, zobowiązanej dziedzicznie do wyspecjalizowanych świadczeń i posług na rzecz monarchii w zamian za zwolnienie z niektórych danin i ciężarów. ...

                                               

Ławica Odrzańska

Ławica Odrzańska – ławica w północnej części Zatoki Pomorskiej. Ku południu wznosi się w kształcie wąskiego języka. Jej dno tworzy biały piasek, gruby żwirek i spore głazy – jest to idealne środowisko do rozwoju mięczaków i makroalg. Akwen ten je ...

                                               

Ławica Orla

Ławica Orla – najpłytsza z ławic Morza Bałtyckiego, której minimalna głębokość wynosi 5 m. Rozciąga się na południowy zachód od wyspy Bornholm i stanowi przedłużenie Ławicy Ronne. W 1949 roku wprowadzono urzędowo rozporządzeniem polską nazwę Orla ...

                                               

Ławica Ronne

Ławica Ronne - znajdująca się na południowy zachód od wyspy Bornholm ławica, leżąca na duńskich wodach terytorialnych. Wraz z Ławicą Orlą stanowi jedno z najpłytszych miejsc na południowym Bałtyku.

                                               

Ławica Rowska

Ławica Rowska – ławica znajdująca się ok. 0.9 Mm na północ od wsi Rowy. Jej dno tworzy dość gruby żwir pokryty sporymi kamieniami. Najmniejsza głębokość na Ławicy Rowskiej wynosi 4.1 m. W 1949 roku wprowadzono urzędowo rozporządzeniem polską nazw ...

                                               

Ławica Słupska

Ławica Słupska znajduje się około 25 mil morskich od brzegu, na północ od Ustki. Pokryta jest zwartym, piaszczysto-żwirowym dnem, z porozrzucanymi polami kamieni i głazów polodowcowych – stąd pochodzi jej określenie – "kamienna rafa”. Podłoże to ...

                                               

Małopolski Przełom Wisły

Małopolski Przełom Wisły - mezoregion fizycznogeograficzny w środkowo-wschodniej Polsce, odpowiada dolinie Wisły na odcinku przełomowym przez pas Wyżyn Polskich. Ciągnie się wzdłuż zachodniej krawędzi Wyżyny Lubelskiej, granicząc od zachodu z Wyż ...

                                               

Masyw Czeski

Masyw Czeski – prowincja fizycznogeograficzna i jednocześnie jednostka geologiczna w Europie Środkowej.

                                               

Mielizna Kopanicka

Mielizna Kopanicka – mielizna Zalewu Szczecińskiego, w jego południowo-zachodniej części. Stanowi pas płycizn przy brzegu Wyspy Refulacyjnej i sięga aż do toru wodnego Świnoujście–Szczecin. Mielizna w całości należy do gminy Police.

                                               

Mielizna Kopicka

Mielizna Kopicka – mielizna Zalewu Szczecińskiego, w jego południowo-wschodniej części. Stanowi wąski pas płycizny przy brzegu Równiny Goleniowskiej. Nad brzegiem mielizny leży wieś Kopice. Na południe od mielizny znajduje się Zatoka na Palach. M ...

                                               

Mielizna Osiecka

Mielizna Osiecka – mielizna Zalewu Szczecińskiego w jego północnej części. Płycizna odchodzi od południowej części wyspy Uznam w kierunku południowym. Przy niej wyznaczona jest granica polsko-niemiecka. Obszar ten leży w granicach administracyjny ...

                                               

Mielizna Zachodnia

Mielizna Zachodnia – mielizna Zatoki Pomorskiej, przy zachodnim falochronie wejścia do Świny, przy wschodniej części wyspy Uznam. Ławica przybrzeżna piasku odchodzi od strefy przybrzeżnej Bramy Świny w kierunku północnym. Do 1945 r. stosowano nie ...

                                               

Międzyodrze

Międzyodrze – obszar położony w Dolinie Dolnej Odry pomiędzy dwiema odnogami rzeki Odry: Odrą Zachodnią i Odrą Wschodnią na odcinku na północ od wsi Widuchowa do kanału Iński Nurt. Teren Międzyodrza obejmuje również wyspy położone pomiędzy Odrą a ...

                                               

Nowotarszczyzna

Nowotarszczyzna, także dolina nowotarska - region w dorzeczu Białego Dunajca, na północ od pasma Tatr. Nazwany od miasta Nowego Targu, leżącego w północnej części regionu. Zasięg regionu obejmuje m.in. Podhale, część Tatr, i dawne starostwa nowot ...

                                               

Obniżenie Małej Panwi

Obniżenie Małej Panwi – mikroregion, stanowiący najbardziej wysuniętą na wschód część Równiny Opolskiej, a co za tym idzie także Niziny Śląskiej. Leży pomiędzy Progiem Woźnickim Wyżyna Woźnicko-Wieluńska, a Garbem Tarnogórskim Wyżyna Śląska. Głów ...

                                               

Płaskowyż Tarnowski

Płaskowyż Tarnowski – mezoregion fizycznogeograficzny w południowej Polsce, południowa część Kotliny Sandomierskiej. Graniczy od północy i zachodu z Niziną Nadwiślańską, od wschodu z Doliną Dolnej Wisłoki, od południa z Pogórzem Ciężkowickim i z ...

                                               

Płocińska Mielizna

Płocińska Mielizna – mielizna Zalewu Szczecińskiego w jego północno-wschodniej części, przy wyspie Wolin. Mielizna znajduje się między północną częścią półwyspu Rów, a wsią Sułomino. Nad Płocińską Mielizną leży wieś Płocin. Wody Płocińskiej Mieli ...

                                               

Pobrzeże Południowobałtyckie

Pobrzeże Południowobałtyckie – szeroki na kilka do kilkunastu kilometrów pas wzdłuż południowych wybrzeży Bałtyku. Rozciąga się od Zatoki Kilońskiej aż po Zalew Wiślany. W rejonie pobrzeża południowobałtyckiego przeważa krajobraz młodoglacjalny. ...

                                               

Podlasie Południowe

Podlasie Południowe, zwane Podlasiem, rzadziej Podlasiem Lubelskim – powstały w XIX wieku region administracyjny położony w środkowowschodniej części Polski, między Wisłą, dolnym Wieprzem i Tyśmienicą a środkowym i dolnym Bugiem, jednoczący ziemi ...

                                               

Podtatrze

Podtatrze – kraina geograficzno-etnograficzna przylegająca bezpośrednio do Tatr. W skład Podtatrza wchodzą: Podhale, Orawa, Liptów i Spisz. W Polsce leży całość Podhala oraz części Spiszu i Orawy, pozostała część Podtatrza należy do Słowacji. Tak ...

                                               

Pojezierze Litewskie

Pojezierze Litewskie – region geograficzny na pograniczu Litwy, Rosji, Białorusi i Polski, stanowiący część Pojezierzy Wschodniobałtyckich. Pojezierze Litewskie wznosi się do 282 m n.p.m., występują tu liczne jeziora i rzeki, najdłuższa rzeka Nie ...

                                               

Pojezierze Suwalskie

Pojezierze Suwalskie – polska część Pojezierza Litewskiego, rozciągającego się na wschód od właściwych Mazur. Odrębność tego terenu polega na innym kierunku ułożenia form polodowcowych ostatniego zlodowacenia, większym kontynentalizmie klimatu or ...

                                               

Polesie Brzeskie

Polesie Brzeskie - mezoregion fizycznogeograficzny na Białorusi, na Ukrainie i we wschodniej Polsce, część Polesia Podlaskiego położona na wschód od Równiny Kodeńskiej, Zaklęsłości Sosnowickiej, Garbu Włodawskiego, Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej i ...

                                               

Polska Wschodnia

Polska Wschodnia – obszar obejmujący województwa: lubelskie, podlaskie, podkarpackie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie. Podstawą wyróżnienia makroregionu są nie tylko kryteria geograficzne, ale też ekonomiczne. Tych pięć województw w roku 200 ...

                                               

Polski Spisz

Polski Spisz leży między granicą polsko-słowacką na południu, rzeką Białką na zachodzie i północy oraz rzeką Dunajec na północnym wschodzie. Historycznie do Spiszu należy również pas terenu na północ i zachód od obecnego koryta Białki wskutek zmi ...

                                               

Polskie mapy topograficzne

W okresie przedrozbiorowym polska kartografia topograficzna nie działała w państwowej strukturze organizacyjnej. Podobnie jak w innych krajach, mapy finansowano ze środków prywatnych. Mimo że niemożliwe jest precyzyjne wskazanie pierwszej polskie ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie