Топ-100 ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 222

ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 222




                                               

Różokrzyż

Różokrzyż – termin odnoszący się do ruchu i nauki głoszonej przez kontynuatorów starożytnych szkół misteryjnych, jacy pojawili się na przestrzeni XV wieku, a którzy nawiązywali do idei zawartych w tradycjach gnostyckich głoszonych wcześniej m.in. ...

                                               

Spirytualizm

Spirytualizm – w filozofii jeden z kierunków monizmu zakładający, że w świecie rzeczywistym istnieją tylko substancje duchowe. Tym samym spirytualizm przeciwstawia się wszelkim kierunkom materializmu. W historii filozofii pojawiają się dwie odmia ...

                                               

Masaharu Anesaki

Masaharu Anesaki – japoński filozof i religioznawca. Pochodził z Kioto. Kształcił się w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Indiach Brytyjskich. Był profesorem literatury japońskiej na Harvard University oraz studiów religioznawczych na Uniwersytecie ...

                                               

Vinoba Bhave

Vinoba Bhave – filozof, religioznawca i polityk indyjski. Pochodził z rodziny bramińskiej. W 1916 został uczniem Mahatmy Gandhiego. W latach 20. i 30. wielokrotnie internowany za udział w akcjach przeciwko panowaniu brytyjskiemu. W 1940 aresztowa ...

                                               

Mircea Eliade

Mircea Eliade – rumuński historyk religii, religioznawca, indolog, filozof kultury, a także eseista, pisarz i dyplomata.

                                               

Dag Oistein Endsjo

Dag Oistein Endsjo – norweski religioznawca, krytyk społeczny, publicysta, obrońca praw człowieka. Jako religioznawca specjalizuje się w religiach starożytnej Grecji, starożytnym chrześcijaństwie, zagadnieniach praw człowieka, nieśmiertelności, p ...

                                               

Maryla Falk

Jej życiorys wobec niewielu zachowanych źródeł jest trudny do odtworzenia, prawdopodobnie ukończyła studia orientalistyczne na którymś z polskich uniwersytetów. Studiowała pod kierownictwem Jeana Przyluskiego na Sorbonie i Collège de France. W la ...

                                               

Olga Freudenberg

Olga Michajłowna Freudenberg lub Frejdenberg - rosyjska teoretyczka literatury, filolożka klasyczna i semantyczka. Stworzyła wiele nowatorskich koncepcji na polu semantycznego badania kultury, za życia jej prace w zasadzie nie spotkały się z szer ...

                                               

Adolf Holl

W latach 1953–1972 pracował jako wikariusz i nauczyciel religii. Po uzyskaniu doktoratu z zakresu filozofii i teologii pracował jako religioznawca na Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1973 z powodu konfliktu z hierarchami Kościoła Katolickiego otrzymał ...

                                               

Gerardus van der Leeuw

Urodził się jako syn Gerardusa van der Leeuwa 1861-1922 i Elisabeth Antoinette Nelck 1863-1949. W latach 1908-1913 studiował teologię na uniwersytecie w Lejdzie, zajmując się przede wszystkim historią religii i egiptologią. W latach 1913-1914 stu ...

                                               

Paul Nathanson

Paul Nathanson jest kanadyjskim religioznawcą i pisarzem. Kształcił się w dziedzinie historii sztuki, bibliotekarstwa, religioznawstwa chrześcijańskiego, religioznawstwa judaistycznego oraz religioznawstwa Muzułmańskiego. Doktoryzował się w 1989 ...

                                               

Wilfred Cantwell Smith

Jego rodzicami byli Victor Arnold i Sarah Cory Cantwell Smithowie. Studiował na Uniwersytecie w Toronto, gdzie poznał swoją przyszłą żonę, Muriel MacKenzie Struthers. W latach 1940-1949 pracował w Lahore w Indiach, gdzie od 1944 był ewangelickim ...

                                               

Gerardus Vossius

Gerrit Janszoon Vos znany jako Gerardus Joannes Vossius – niderlandzki uczony i humanista, wykładowca historii, filozofii, teologii i greki. Autor licznych dzieł z dziedziny historii, retoryki, gramatyki, a także słownika etymologicznego.

                                               

Katherine Young

Katherine K. Young jest kanadyjską wykładowczynią religioznawstwa. Dyplom magistra zdobyła na Uniwersytecie w Chicago a doktorat na McGill University, broniąc pracę na temat historii religii, zwłaszcza hinduizmu. Następnie została wykładowczynią ...

                                               

Choinka

Choinka – ustrojone drzewko świerku lub jodły, naturalne lub sztuczne, pierwotnie wiązane z przedchrześcijańską tradycją ludową i kultem wiecznie zielonego drzewka, a obecnie będące nieodłączną ozdobą w czasie świąt Bożego Narodzenia.

                                               

Eden (raj)

Eden – biblijny raj stworzony przez Boga dla pierwszych ludzi – Adama i Ewy. W ogrodzie tym ludzie wszystkiego mieli pod dostatkiem i ze wszystkiego mogli korzystać, z wyjątkiem drzewa poznania dobra i zła, którego owoców nie mogli zrywać. Jednak ...

                                               

Gałąź oliwna

Gałąź oliwna – gałązka drzewa oliwkowego, symbol o wielorakim, pozytywnym znaczeniu – oznaczający pokój, nadzieję i lepszą przyszłość. Powstał w krajach basenu Morza Śródziemnego, tj. w obszarze występowania upraw oliwki europejskiej i znany jest ...

                                               

Haoma

Haoma – w mitologii irańskiej roślina, z której wyrabiano sok o tej samej nazwie, pity podczas obrzędów religijnych. Utożsamiany z wedyjską somą. Wskutek ofiary z haomy miał narodzić się Jima Dżemszyd, pierwszy władca Ariów w krainie Arianem Waed ...

                                               

Kaya (święty gaj)

Kaya - święty gaj afrykańskiego ludu Mijikenda. Gaje te rozsiane są wzdłuż kenijskiego wybrzeża Oceanu Indyjskiego, w pasie długości około 200 km. Znajdują się w nich liczne ufortyfikowane wioski, z których najstarsze powstały w XVI wieku. Do lat ...

                                               

Palma wielkanocna

Palma wielkanocna – gałązka palmy lub wierzby bądź wiązanka żywych i suszonych roślin przygotowywana przed Wielkanocą na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy i święcona podczas uroczystości Niedzieli Palmowej. Palmę wielkanocną tworzy się z trzci ...

                                               

Romowe

Romowe – w religii etnicznej Bałtów miejsce, które stanowiło centrum kultu bałtyjskich bóstw. Miejsce to założone zostało przez Brutenusa, na obszarze zwanym Nadrowią. Był on bratem Widewuta i obaj uważani byli za legendarnych ojców-założycieli p ...

                                               

Rośliny biblijne

Rośliny biblijne – rośliny wymienione w Biblii, zazwyczaj pod nazwami potocznymi, czasami cytowane są tylko otrzymywane z nich produkty. Ustalenie gatunków tych roślin było celem pracy wielu botaników i badaczy Biblii, ma bowiem istotne znaczenie ...

                                               

Socjologia religii

Socjologia religii – dział socjologii zajmujący się wierzeniami, praktykami i instytucjami religijnymi w ich kontekście społecznym. Socjologia religii zajmuje się wielorakim związkiem religii ze społeczeństwem, wzajemnymi wpływami na siebie. Bada ...

                                               

Dominicantes i communicantes w Polsce

Zgodnie z uchwałą Konferencji Episkopatu Polski, co roku przeprowadzane są badania niedzielnych praktyk religijnych. Badania statystyczne są prowadzone od 1980 roku.

                                               

Efekt Franciszka

Efekt Franciszka – zjawisko socjologiczne określane przez media fenomenem społecznym, dotyczące dużego wzrostu społecznego zainteresowania osobą i działalnością papieża Franciszka oraz związanym z tym różnego typu pozytywnych trendów i zachowań. ...

                                               

Etyka protestancka a duch kapitalizmu

Etyka protestancka a duch kapitalizmu – jedna z najważniejszych i najbardziej znanych publikacji niemieckiego socjologa, Maxa Webera. Ukazała się w latach 1904–1905. Książka jest znaczącą pozycją z pogranicza socjologii ekonomicznej i socjologii ...

                                               

Guru

Guru – przywódca wspólnoty w religiach dharmicznych, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa.

                                               

Jediizm

Jediizm lub Religia Jedi – jeden z tzw. nowych ruchów religijnych, oparty na pojęciu Jedi, zaczerpniętym z uniwersum Gwiezdnych wojen. Początki ruchu związane są z deklarowaniem w spisach powszechnych religii Jedi, co w Anglii i Walii zapewniło j ...

                                               

Kapitał duchowy

Kapitał duchowy – termin odnoszący się do zasobów i wartości płynących z praktyk religijnych, moralnych i psychologicznych osób, grup i społeczeństw. Zwolennicy tego określenia porównują go do innych form kapitału występujących w ekonomii. Niektó ...

                                               

Nowe ruchy religijne

Nowe ruchy religijne – powszechna, zbiorowa nazwa wspólnot religijnych odróżnianych od związków tego rodzaju posiadających szerokie uznanie społeczne. Nowe ruchy religijne z reguły nie są zaliczane do głównych religii, z których się wywodzą, ze w ...

                                               

Pentekostalizacja

Pentekostalizacja – ogólnoświatowy proces powstawania nowych wspólnot zielonoświątkowych oraz przekształcania wielu innych chrześcijańskich kościołów i związków wyznaniowych w jedną uniwersalną odmianę chrześcijaństwa charyzmatycznego w wymiarze ...

                                               

Władysław Piwowarski

Władysław Piwowarski koło Brzeska, zm. 4 sierpnia 2001 w Lublinie) – polski ksiądz katolicki, socjolog religii, znawca katolickiej nauki społecznej, nauczyciel akademicki związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Był dziekanem Wydziału Teolo ...

                                               

Teza Mertona

Teza Mertona – teoria wysunięta przez amerykańskiego socjologa, Roberta K. Mertona. Argumentował on, że wyznanie protestanckie sprzyja rozwojowi nauki w stopniu większym niż inne religie.

                                               

Bibliomancja

Bibliomancja – sztuka wróżenia przy użyciu świętych ksiąg, uznawana za wariant stychomancji. Polega na otworzeniu księgi na losowej stronie oraz wskazaniu wersu bądź fragmentu tekstu z zamkniętymi oczami. Odnaleziony fragment ma odpowiadać na nur ...

                                               

Święte księgi

Święte księgi – pisma uznawane za źródła prawd religijnych przez pewne religie. Są zwykle napisane przez proroków danej religii lub ich uczniów. Często są uważane za podyktowane przez wyższe istoty.

                                               

Al-Istibsar

Al-Istibsar fima khtalaf fihi min al-akhbar – zbiór hadisów autorstwa szyickiego uczonego, Szejka Tusiego. Praca jest krótszą wersją innego zbioru tradycji, Tahdhib al-Ahkam. Al-Tusi napisał, iż po ujrzeniu rozmiarów Tahdhib al-Ahkam wielu uczony ...

                                               

Awesta

Awesta, st. perskie upa-stāvaka "pochwały”, śr. perskie abestāg – to kompilacja starożytnych świętych tekstów religijnych wyznawców zaratusztrianizmu, które powstały prawdopodobnie w okresie od połowy II tysiąclecie p.n.e. do VII w p.n.e.

                                               

Cztery Księgi

Szyickie i sunnickie kolekcje hadisów różnią się między sobą, ze względu na różne tradycje pośród uczonych obu szkół odnośnie prawdziwości i rzetelności narratorów i przekazicieli hadisów. Narratorzy hadisów którzy przyjęli stronę Abu Bakra, Umar ...

                                               

Daodejing

Daodejing, pełna nazwa Laozi Daodejing, w skrócie Laozi, najczęściej tłumaczona jako Księga Drogi i Cnoty, uznawana niekiedy za pierwszą filozoficzną księgę w języku chińskim. Jest częścią podstawowego kanonu taoizmu, systemu religijno-filozoficz ...

                                               

Kitab al-Kafi

Kitab al-Kafi – zbiór hadisów autorstwa szyickiego uczonego, al-Kulajniego. Praca jest podzielona na trzy główne sekcje; Usūl al-Kāfī, Furūʿ al-Kāfī, a także Rawdat al-Kāfī.

                                               

Księga Arta Wirafa

Księga Arta Wirafa – jedna z ksiąg uważanych za świętą w zaratusztrianizmie. O autorze Arda Wiraz namag nic nie wiadomo. Czasami uważa się, iż mógł to być jeden z bogobojnych komentatorów Awesty, żyjący w epoce Sasanidów 224 – 651 r. n.e., zwykle ...

                                               

Księga Przykazań

Księga Przykazań – zbiór najstarszych objawień, które według świętych w dniach ostatnich Bóg przekazał prorokowi Josephowi Smithowi, Jr. Dzieło to zostało wydane po raz pierwszy w 1833 r., obejmując wszystkie dotychczas przekazane zalecenia dla K ...

                                               

Liber AL vel Legis

Liber AL vel Legis – główny tekst filozoficzno-magicznego nurtu zwanego Thelema, którego fundamenty zostały ustanowione przez Aleistera Crowleya. Dzieło, a dokładnie jego maszynopis, zostało po raz pierwszy opublikowane w 1909 roku jako drugi tom ...

                                               

Man la jahduruhu al-Fakih

Tytuł Man la jahduruhu al-Fakih tłumaczy się jako Dla tego, który nie jest w otoczeniu prawodawcy bądź Każdy człowiek swoim własnym prawnikiem, a wziął się on stąd, iż jest to praca obejmująca prawie wszystkie aspekty prawodawstwa religijnego w f ...

                                               

Nauki i Przymierza

Nauki i Przymierza – zbiór fragmentów z historii ruchu Świętych w Dniach Ostatnich, a także objawień dla wiernych danych prorokowi Josephowi Smithowi oraz jego następcom – Prezydentom Kościoła. Wchodzi w skład świętych pism różnych denominacji z ...

                                               

Perła Wielkiej Wartości

Perła Wielkiej Wartości – stanowi zbiór tekstów Josepha Smitha – proroka i pierwszego prezydenta Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich.

                                               

Popol Vuh (księga)

Popol Vuh – święta księga narodu Kicze, należącego do cywilizacji Majów i zamieszkującego tereny dzisiejszej Gwatemali. Księga została napisana między 1554 a 1558 przez jednego lub więcej anonimowych autorów. Będąca bezcennym zabytkiem literatury ...

                                               

Principia Discordia

Principia Discordia – święta księga dyskordianizmu autorstwa Grega Hilla. Autorami niektórych fragmentów byli także Kerry Thornley, Robert Anton Wilson, Camden Benares czy Richard Marshall. Tytuł łaciński można tłumaczyć jako "Zasady Niełady". Ni ...

                                               

Sahih al-Buchari

Sahīh al-Bukhārī - zbiór hadisów autorstwa muzułmańskiego uczonego Al-Buchariego, który sunnici uważają za najbardziej autorytatywne dzieło religijne po Koranie. Hadisy w zbiorze Al-Buchariego pogrupowane są na 93 rozdziały tematyczne – podział t ...

                                               

Sri Guru Granth Sahib

Sri Guru Granth Sahib – święta księga wyznawców sikhizmu oraz ravidasi. Ma 1430 stron. Jest przeznaczona nie do czytania, lecz do śpiewania. Sikhowie traktują ją nie tylko jak świętą księgę, lecz także jak żywego guru. Nazywana bywa "Panią Księgą ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie