Топ-100 ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 96

ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 96




                                               

Glacier

Miejscowości w USA: Glacier – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Whatcom Gminy w USA: Glacier ang. Glacier Township – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman Hrabstwa w USA: hrabstwo Glacier ang. Glacier County – w ...

                                               

Lód morski

Lód morski – lód powstający z wody morskiej. Występuje na powierzchni mórz i oceanów wyższych szerokości geograficznych, także sezonowo w średnich szerokościach geograficznych, w wodzie o temperaturze od ok. −1 °C do ok. −2 °C.

                                               

Epoka lodowa

Epoka lodowa, inaczej epoka lodowcowa – historyczny termin na określenie okresu zlodowaceń w Europie odpowiadający z grubsza plejstocenowi, zaproponowany w 1838 przez niemieckiego botanika Karla Friedricha Schimpera jako alternatywa terminu dyluw ...

                                               

Jezioro polodowcowe

Jezioro polodowcowe – rodzaj jeziora powstałego w zagłębieniu terenu utworzonym wskutek działalności lodowca lub lądolodu, charakterystyczny dla obszarów młodoglacjalnych. Woda tych jezior nie jest roztopową wodą lodowcową, bo ta dawno uległa wym ...

                                               

Lodowiec szelfowy

Lodowiec szelfowy – brzeżna część lądolodu, która unosi się swobodnie na powierzchni wody, podczas gdy jego podstawa jest zanurzona. Powierzchnia lodowca szelfowego jest niemal zupełnie płaska i na ogół kończy się lodowym klifem, stanowiącym czoł ...

                                               

Lodowiec Szelfowy Larsena

Lodowiec Szelfowy Larsena – podłużny lodowiec szelfowy w północno-zachodniej części morza Weddella. Nazwany na cześć kapitana Carla Antona Larsena, który w grudniu 1893 popłynął wzdłuż lodowca aż do 68°10′ S. Przylega do Półwyspu Antarktycznego.

                                               

Lodowiec Szelfowy Rossa

Lodowiec Szelfowy Rossa – największy lodowiec szelfowy Antarktyki, o powierzchni 487 000 km². Został odkryty 28 stycznia 1841 przez Jamesa Clarka Rossa, który sporządził jego mapy, i nazwany jego imieniem. Od Lodowca Szelfowego Rossa co pewien cz ...

                                               

Lodowiec Szelfowy Shackletona

Lodowiec Szelfowy Shackletona – siódmy pod względem wielkości lodowiec szelfowy Antarktyki. Znajduje się na wybrzeżu Ziemi Wilkesa. Rozciąga się daleko w głąb morza, w zachodniej części na 145 km, a we wschodniej na 64 km. Roszczenia terytorialne ...

                                               

Lodowiec Szelfowy Amery’ego

Lodowiec Szelfowy Ameryego – trzeci pod względem wielkości lodowiec szelfowy Antarktyki. Jego powierzchnia to 62 620 km 2, czyli nieco mniej niż powierzchnia Łotwy. Pokrywa głęboko wciętą w kontynent część zatoki Prydza, pomiędzy Ziemią Księżnicz ...

                                               

Lodowiec Rodanu

Lodowiec Rodanu – lodowiec położony w Alpach Urneńskich w kantonie Valais w Szwajcarii. Lodowiec jest źródłem rzeki Rodan na wysokości 1753 m n.p.m.

                                               

Mittelaletschgletscher

Mittelaletschgletscher – lodowiec o długości 5 km i powierzchni 8.31 km². Lodowiec położony jest w Alpach Berneńskich w kantonie Valais w Szwajcarii.

                                               

Bałtyckie Jezioro Lodowe

Jezioro Lodowe – jeden z etapów ewolucji Bałtyku, powstały, gdy zaczął się cofać pokrywający Europę lądolód skandynawski. Miało to miejsce ok. 14-10.3 tys. lat temu. Przed czołem lądolodu utworzyło się Jezioro Lodowe o poziomie wód znacznie niższ ...

                                               

Lądolód Patagoński Południowy

Lądolód Patagoński Południowy – największy fragment lądolodu poza Antarktydą i Grenlandią. Znajduje się między 48º20 a 51º30 stopniem szerokości geograficznej południowej, w patagońskiej części Andów. W rozciągłości południkowej liczy około 350 k ...

                                               

Ludwigshöhe (szczyt)

Ludwigshöhe – szczyt w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży na granicy między Szwajcarią a Włochami. Należy do masywu Monte Rosa. Leży na południe od Dufourspitze i Ostspitze. Szczyt można zdobyć ze schronisk Monte Rosa Hut po stronie ...

                                               

Rośliny

Rośliny – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych. Rośliny zbudowane są z komórek, tworzących u roślin wyżej uorganizowanych tkanki i organy narządy. Umożliwiaj ...

                                               

Gatunek wskaźnikowy

Gatunek wskaźnikowy, bioindykator – gatunek o wąskim zakresie tolerancji względem niewielkiej liczby czynników ograniczających. Wykorzystuje się je np. do oznaczania stopnia zanieczyszczenia powietrza, stopnia zanieczyszczenia wody, zawartości ró ...

                                               

Rośliny pasożytnicze

Rośliny pasożytnicze, parazytofity – rośliny korzystające z wody i soli mineralnych oraz substancji organicznych wytworzonych przez inne organizmy, które stają się ich żywicielami. Stanowią nieliczną procentowo grupę gatunków, ogromna bowiem więk ...

                                               

Paleobotanika

Paleobotanika – dział paleontologii zajmujący się morfologią porównawczą, anatomią i rozmieszczeniem roślin kopalnych żyjących w minionych epokach geologicznych, których szczątki dotrwały do naszych czasów w postaci skamieniałości nasion, owoców, ...

                                               

Rośliny trujące

Rośliny trujące – rośliny zawierające tylko w niektórych swoich częściach lub w całym organizmie roślinnym substancje trujące, toksyczne dla człowieka i zwierząt, mogą to być takie substancje chemiczne jak np.: alkaloidy i glikozydy. Liczne gatun ...

                                               

Okrytonasienne

Okrytonasienne, okrytozalążkowe – grupa roślin naczyniowych pochodzących od wspólnego przodka żyjącego prawdopodobnie w okresie karbonu i stanowiących siostrzaną linię rozwojową w stosunku do nagonasiennych. Okrytonasienne charakteryzują się zred ...

                                               

Chwast

Chwast lub roślina segetalna – roślina niepożądana w uprawach. Chwasty rosną zazwyczaj dziko na siedliskach segetalnych. Wiele uznawanych dawniej za chwasty to dziś rośliny ginące, niektóre są już w Polsce wymarłe. Nauką zajmującą się chwastami i ...

                                               

Roślina ruderalna

Roślina ruderalna – roślina zasiedlająca podłoża zmienione przez człowieka, szczególnie środowiska miejskie np. budynki i ich sąsiedztwa, drogi i przydroża, tereny kolejowe, parkingi i place, porty, wysypiska odpadów, hałdy i tereny przemysłowe. ...

                                               

Roślina wieloletnia

Roślina wieloletnia – roślina żyjąca więcej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wytwarzająca nasiona. Wśród wieloletnich roślin naczyniowych wyróżnia się: byliny – rośliny zielne o niezdrewniałych częściach nadziemnych. W strefach kli ...

                                               

Hydrofity

Hydrofity, rośliny wodne, rośliny wodnopączkowe – rośliny wodne, których pączki odnawiające zimują w wodzie. Według klasyfikacji Raunkiæra są jedną z grup kryptofitów, czyli roślin skrytopączkowych. Hydrofity charakteryzują się dość słabo rozwini ...

                                               

Rośliny wiecznie zielone

Rośliny wiecznie zielone lub rośliny zimozielone – w botanice mianem tym określa się rośliny, u których występuje całoroczny przyrost nowych liści, przy czym stare liście zrzucane są stopniowo, także w okresie całorocznym lub wieloletnim, przez c ...

                                               

Callisia fragrans

Callisia fragrans, popularnie nazywana złotym wąsem – gatunek rośliny należący do rodziny komelinowatych. Pochodzi z Ameryki Środkowej i południowej części Ameryki Północnej, rozprzestrzeniła się także na Florydzie. W wielu krajach, również w Pol ...

                                               

Rośliny telomowe

Rośliny telomowe, rośliny wyższe, zarodkowe, rośliny osiowe, osiowce, organowce, rośliny lądowe – grupa roślin o różnej randze systematycznej w zależności od ujęcia. W systemie Takhtajana grupa ta stanowiła takson w randze podkrólestwa, w innych ...

                                               

Dwupienność

Dwupienność, dioecja – u roślin występowanie żeńskich i męskich organów rozrodczych na różnych osobnikach. Rośliny takie określane są mianem dwupiennych. W przypadku dwupiennych mszaków i paprotników rodnie i plemnie występują na różnych roślinac ...

                                               

Roślina dwuletnia

Roślina dwuletnia, roślina dwuroczna – roślina potrzebująca do odbycia cyklu rozwojowego dwóch okresów wegetacyjnych. Podczas pierwszego roku tworzy się jedynie krótki pęd z rozetą liści asymilujących oraz organy spichrzowe. W drugim roku wykszta ...

                                               

Rośliny ozdobne

Rośliny ozdobne – jednoroczne, dwuletnie i wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy, o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach. R ...

                                               

Roślina drzewiasta

Roślina drzewiasta – roślina wieloletnia o silnie zdrewniałych, trwałych łodygach nadziemnych, często także i korzeniach. W przeciwieństwie do bylin, u których cała część nadziemna zamiera na zimę, zdrewniałe nadziemne części roślin drzewiastych ...

                                               

Rośliny pokojowe

Rośliny pokojowe, rośliny doniczkowe – rośliny ozdobne uprawiane w różnego rodzaju naczyniach w pomieszczeniach zamkniętych. Służą do ozdoby pomieszczeń i umożliwiają w nich kontakt z naturą. Zazwyczaj są to rośliny wieloletnie, często byliny i p ...

                                               

Rośliny lecznicze

Rośliny lecznicze – najczęściej rośliny lądowe z których pozyskuje się surowce zielarskie, zawierające substancje czynne, stosowane w medycynie i ziołolecznictwie. Z niektórych części tych roślin wyrabia się leki. Na świecie poznano ok. 2500 gatu ...

                                               

Roślina monokarpiczna

Roślina monokarpiczna, hapaksant – roślina, która zakwita raz w ciągu swego cyklu rozwojowego i po rozsianiu diaspor zamiera. Jedno- lub wielokrotność cyklu rozmnażania generatywnego jest jednym z modeli rozwojowych roślin. Rośliny, które w przec ...

                                               

Rośliny mięsożerne

Rośliny mięsożerne, znane też pod mniej precyzyjną nazwą jako rośliny owadożerne – grupa ekologiczna roślin której przedstawiciele wabią i chwytają zwierzęta za pomocą różnie przystosowanych w tym celu liści pułapkowych oraz odżywiają się pokarme ...

                                               

Rośliny nienaczyniowe

Rośliny nienaczyniowe – ogólne określenie roślin, które nie mają wykształconej tkanki przewodzącej. Pomimo tego, że nie mają wykształconych tych konkretnych tkanek, niektóre rośliny nienaczyniowe posiadają tkanki wyspecjalizowane w wewnętrznym tr ...

                                               

Roślina jednoroczna

Roślina jednoroczna, terofit – jedna z form życiowych roślin. Oznacza roślinę przechodzącą cały cykl rozwojowy w ciągu jednego okresu wegetacyjnego, później ginąca. Obumierają zarówno nadziemne pędy, jak i części podziemne. Niesprzyjającą wegetac ...

                                               

Wariegacja

Wariegacja – zmienność barw w obrębie tkanki, organu lub organizmu. U roślin zwykle tworzą się kontrastujące kolory w kwiatach lub albinotyczne przebarwienia na liściach. U zwierząt wariegację można zaobserwować np. u kotów szylkretowych. Występu ...

                                               

Rośliny poduszkowe

Rośliny poduszkowe – grupa roślin należących do chamefitów. Są to niskie roślinki, o rozgałęzionych i skupionych blisko siebie pędach, tak, że tworzą przylegającą do podłoża płaską, lub półkulistą poduszkę. Rośliny takie występują w obszarach o s ...

                                               

Roślina polikarpiczna

Roślina polikarpiczna, polikant – roślina, która zakwita i wydaje nasiona wielokrotnie w ciągu swego cyklu rozwojowego. Do roślin polikarpicznych należą niemal wszystkie rośliny wieloletnie. Do wyjątków należą rośliny wieloletnie obumierające po ...

                                               

Runo leśne

Runo leśne – najniższa, przyziemna warstwa roślin i grzybów w lesie, przykrywająca jego dno. W skład runa wchodzą krzewinki, rośliny zielne, mszaki oraz nalot drzew i krzewów, według niektórych źródeł także niskie krzewy. Termin poza znaczeniem z ...

                                               

Rośliny nasienne

Rośliny nasienne – grupa roślin o różnej randze systematycznej w zależności od systemu klasyfikacji. W nomenklaturze filogenetycznej jest wyróżniana jako klad siostrzany dla grupy Monilophyta, obejmującej niemal wszystkie rośliny zarodnikowe okre ...

                                               

Plechowce

Plechowce, dawniej rośliny niższe – grupa organizmów wielokomórkowych, których ciało zwane plechą nie jest podzielone na tkanki oraz organy. Stara klasyfikacja roślin dzieliła królestwo roślin na organowce rośliny wyższe i plechowce rośliny niższ ...

                                               

Rośliny naczyniowe

Rośliny naczyniowe – grupa roślin o różnej randze systematycznej w zależności od systemu klasyfikacji. W nomenklaturze filogenetycznej jest wyróżniana jako klad, siostrzany dla jednej z linii rozwojowych mszaków. W tradycyjnych systemach hierarch ...

                                               

Rośliny zarodnikowe

Rośliny zarodnikowe – termin zwyczajowy, wywodzący się ze starych poglądów na systematykę botaniczną, według których rośliny zarodnikowe należą do organowców lub do roślin jako dział równoważny roślinom nasiennym. Formalnie grupa ta nigdy nie był ...

                                               

Roślina zielna

Roślina zielna – roślina o zielonej, niezdrewniałej lub w niewielkim stopniu zdrewniałej łodydze, z pąkami nagimi. Łodyga roślin zielnych okryta jest skórką, pod którą znajduje się kora pierwotna i tkanki przewodzące. Pędy roślin zielnych bywają ...

                                               

Owadopylność

Owadopylność – jeden z zoogamicznych sposobów zapylania oznaczający zapylanie kwiatów przez owady przenoszące pyłek. Owadopylność jest zależnością mutualistyczną, powstała na drodze koewolucji.

                                               

Kwiat

Kwiat – organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do ...

                                               

Formy ukształtowania terenu

Formy ukształtowania terenu dzielą się na formy: wklęsłe, takie jak: dolina, kotlina, cyrk lodowcowy, żleb, depresja, holweg; płaskie, takie jak: równina, rówień, płaśń wypukłe, takie jak: grzęda, grzbiet, grań, pagórek, wzgórze, góra, żebro, fil ...

                                               

Ałas

Ałas – forma geologiczna związana z termokrasem. Zagłębienie lub niecka, powstające w skałach luźnych na skutek wytapiania lodu gruntowego wypełniającego szczeliny sieci poligonalnych, w szczególności klinów lodowych. Są typowe dla rejonu wieczne ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie